ENTRY SỐ 25_2026

Chiều cuối thu, ánh nắng mỏng như một tấm lụa vàng vắt ngang qua khu phố nhỏ, nơi những hàng bàng đã bắt đầu rụng lá, từng chiếc rơi chậm đến mức người ta có cảm giác thời gian cũng đang bước nhẹ lại. Trong căn phòng làm việc ở tầng ba của một tòa nhà cũ, Nam ngồi lặng trước bàn, tay vẫn đặt trên xấp hồ sơ mà lòng thì nặng như mang đá.

Anh vừa bị trưởng phòng khiển trách trước mặt cả công ty — một lỗi không phải do anh gây ra.

— Cậu làm việc kiểu gì vậy? — giọng trưởng phòng Quang lạnh và sắc — Báo cáo sai số liệu nghiêm trọng như thế, công ty mất hợp đồng thì ai chịu trách nhiệm?

Nam muốn nói rằng chính Hùng đã gửi nhầm bảng dữ liệu, rằng anh chỉ là người tổng hợp. Nhưng nhìn quanh phòng họp, thấy mọi ánh mắt đều lảng đi, anh chợt hiểu một điều cay đắng: trong thế giới của người trưởng thành, sự im lặng đôi khi chính là cách người ta tự bảo vệ mình — bằng việc để người khác gánh lỗi.

Anh cúi đầu.

— Dạ… tôi sẽ rút kinh nghiệm.

Cuộc họp tan, mọi người tản đi như chưa từng có chuyện gì xảy ra.

Chỉ có Mai — cô đồng nghiệp ngồi bàn đối diện — ghé lại khẽ hỏi:

— Sao anh không nói rõ? Lỗi đâu phải của anh.

Nam cười nhạt.

— Nói ra thì được gì? Người ta đã muốn tin điều họ tin rồi.

Mai nhìn anh, ánh mắt pha chút thương hại.

— Nhưng anh cứ nhịn mãi như vậy… họ sẽ quen bắt nạt anh mất.

Câu nói ấy theo Nam suốt cả buổi chiều.

Tối hôm đó, anh ghé thăm thầy Minh — người từng dạy anh những năm đại học. Thầy sống trong một căn nhà nhỏ đầy sách, trước hiên có giàn hoa giấy đang nở rực, cánh hoa rơi xuống nền gạch như những đốm lửa hồng.

Thầy pha trà, hơi nước bay lên thơm dịu.

— Mặt con hôm nay có chuyện — thầy nói.

Nam kể lại mọi việc, giọng trầm nhưng không giấu được nỗi uất.

Nghe xong, thầy chỉ hỏi một câu:

— Con có nợ họ điều gì không?

Nam lắc đầu.

— Vậy sao phải cúi?

Nam sững lại.

Thầy chậm rãi tiếp:

— Khi con không nợ ai, con không cần sợ ai. Sự khép nép đôi khi không phải là khiêm tốn — mà là tự hạ thấp giá trị của mình.

Ngoài sân, gió khẽ lay giàn hoa, vài cánh rơi xuống chén trà, trôi lững lờ như những suy nghĩ vừa được gọi tên.

Nam thở dài.

— Nhưng con sợ va chạm. Sợ mọi chuyện lớn hơn.

Thầy cười hiền.

— Người không dám đối mặt xung đột thường lại sống trong xung đột dài lâu. Khi con đủ bản lĩnh đấu tranh, người khác sẽ phải cân nhắc trước khi làm tổn thương con.

Một khoảng lặng rơi xuống.

Rồi thầy nói tiếp, giọng chậm như gió qua rừng:

— Nhớ lấy ba điều.

Đừng cho đi mọi thứ miễn phí — vì cái gì dễ có, người ta dễ xem thường.

Đừng phơi bày hết đời mình — tiền bạc, mong cầu, điểm yếu.

Và phải biết sàng lọc — lời nào đáng nghe thì giữ, người nào đáng gần thì gần.

Nam nhìn chén trà, bỗng thấy lòng dịu lại.

— Nhưng nếu họ vẫn cố tình?

Thầy đặt tay lên vai anh.

— Khi con đúng, đừng ngại làm lớn. Không phải để trả thù — mà để bảo vệ ranh giới của mình.

Sáng hôm sau, Nam bước vào phòng họp với một phong thái khác hẳn.

Anh đặt lên bàn bản email gốc, kèm theo dữ liệu chứng minh sai sót không thuộc về mình.

Giọng anh bình tĩnh:

— Tôi tôn trọng công ty, nên cũng mong danh dự nghề nghiệp của mình được tôn trọng. Sai ở đâu, xin hãy nhìn đúng vào đó.

Không ai ngờ người đàn ông vốn trầm lặng ấy lại có thể nói rõ ràng đến vậy.

Trưởng phòng Quang im lặng khá lâu, rồi ho khẽ:

— Ừ… chuyện này cần xem lại.

Chiều hôm ấy, Hùng chủ động đến xin lỗi.

Nam chỉ gật đầu.

Không cay nghiệt.

Không hằn học.

Chỉ là từ hôm đó, không ai còn dám tùy tiện đẩy lỗi sang anh nữa.

Tối về, Nam đi bộ ngang bờ hồ. Mặt nước phản chiếu bầu trời tím nhạt, vài đôi tình nhân ngồi sát nhau trên ghế đá, tiếng cười nhỏ như những hạt sương.

Anh chợt hiểu một điều giản dị:

Người khác đối xử với ta thế nào, phần nhiều là do ta đã dạy họ cách đối xử ấy.

Sống tử tế — nhưng phải có ranh giới.

Chân thành — nhưng không ngây thơ.

Bao dung — nhưng không để ai lấn tới.

Giữa cuộc đời nhiều va đập, điều quan trọng không phải là trở thành người khiến tất cả hài lòng, mà là trở thành người không đánh mất chính mình.

Bởi khi một người biết giữ lấy phẩm giá, giữ lấy năng lực, giữ lấy sự độc lập — họ không cần lớn tiếng, mà vẫn có một thứ uy nghi khiến kẻ khác tự nhiên phải dè chừng.

Gió đêm mát lành.

Nam ngẩng nhìn bầu trời, lòng nhẹ như vừa đặt xuống một gánh nặng lâu năm.

Trưởng thành, hóa ra không phải là học cách chịu đựng tất cả,

mà là học cách chọn điều xứng đáng để chịu đựng.

Sài Gòn, mùa thương mới,