ENTRY SỐ 94

 

MÙA MƯA THÁNG MƯỜI – CON ĐƯỜNG TUỔI TRẺ VÀ NHỮNG ÂN TÌNH KHÔNG CŨ

Có những ký ức tưởng đã ngủ yên theo năm tháng, vậy mà chỉ cần một cơn mưa giông trở về, lòng người lại chộn rộn, bồi hồi. Những hình ảnh cũ cứ thế hiện lên, rõ ràng đến lạ, như thể ta vừa mới đi qua ngày hôm qua.

Tôi vẫn nhớ con đường từ ngã hai Ninh Hòa về Hòn Khói, dài chừng 18–20 cây số, con đường đã đồng hành cùng tôi suốt ba năm cấp ba bằng chiếc xe đạp cũ. Đó là những năm tháng mà mỗi chuyến đến trường, mỗi lần trở về nhà đều là một hành trình đầy thử thách. Nhất là những ngày mưa gió tháng Mười, khi trời đất như muốn trút hết nước xuống trần gian. Con đường từ Ninh Hòa về nhà càng trở nên gian nan hơn bao giờ hết. Khu vực ngã hai ngập nặng, nước mênh mông che lấp mặt đường; còn đoạn đường qua Ninh Thọ thì trơn trượt, lầy lội, chỉ cần sơ sẩy một chút là cả người lẫn xe có thể lăn xuống con mương bên đường.

Những đêm mưa tối mịt mùng, gió thổi hun hút, chiếc đèn xe leo lét chẳng đủ soi rõ con đường phía trước. Có những đoạn đang thi công, người ta đào những chiếc hố sâu mà chẳng có đèn báo. Tôi đã không biết bao nhiêu lần ngã nhào xuống những chiếc hố ấy. Người lấm lem bùn đất, sách vở ướt nhẹp, lạnh run, nhưng rồi lại dựng xe lên, tiếp tục đạp đi.

Có những hôm xe đạp lủng lốp, trong túi chẳng có nổi tiền vá. Đành dắt bộ, có khi lội bộ từ Ninh Hòa xuống tận ngã hai, đứng chờ mong có chuyến xe nào đi ngang để xin quá giang về nhà. Đói có, lạnh có, tủi thân có... Vậy mà chẳng hiểu bằng cách nào, một đứa học trò ngày ấy vẫn vượt qua tất cả. Nghĩ lại, thương mình của những năm tháng ấy đến nao lòng.

Vậy mà suốt ba năm, dù nắng cháy hay mưa dầm, dù đường xa hay đêm tối, tôi chưa từng nghỉ một buổi học nào. Có lẽ ngày ấy, trong tâm hồn non trẻ ấy chỉ có một điều giản dị: phải đến trường, phải cố gắng, phải đi tiếp. Chưa từng nghĩ mình can đảm, cũng chẳng biết gọi tên nghị lực là gì. Chỉ biết rằng ngày mai vẫn phải lên đường.

Nhưng điều khiến tôi nhớ nhất, thương nhất, lại không chỉ là những nhọc nhằn của con đường, mà còn là những ân tình bình dị đã sưởi ấm cả một thời tuổi trẻ.

Tôi nhớ những buổi chiều ghé nhà má Sáu ăn cơm ké. Nhớ những người bạn cùng nhau chia một ổ bánh mì, một củ khoai. Chẳng ai khá giả hơn ai, chẳng có gì nhiều để cho nhau, vậy mà cứ có gì là chia nấy. Miếng bánh mì nhỏ, củ khoai chẳng lớn, nhưng tiếng cười thì đầy ắp. Những bữa cơm đạm bạc, những lần sẻ chia giản dị ấy đã nuôi lớn không chỉ cái bụng đói của những đứa học trò nghèo, mà còn nuôi dưỡng cả những tình cảm chân thành, trong trẻo nhất của tuổi thanh xuân.

Ngày ấy, chúng tôi nghèo thật, nhưng tình bạn thì chẳng hề nghèo. Không tính toán, không vụ lợi, không cần những lời hứa hẹn. Chỉ cần có nhau, cùng đi qua những ngày khó khăn, cùng chia nhau chút bánh, chút khoai, vậy là đủ vui rồi.

Ba năm cấp ba giờ đã lùi xa. Mỗi người một phương, mỗi người một cuộc đời. Con đường xưa có lẽ đã đổi thay, những mái nhà cũ có thể chẳng còn nguyên vẹn, những người bạn năm nào cũng đã đi qua bao thăng trầm. Nhưng có những ân tình, dù thời gian có dài đến mấy, vẫn không thể phai mờ.

Càng đi xa, càng trưởng thành, tôi càng thấm thía những điều tưởng chừng rất đỗi bình thường ngày ấy. Một bữa cơm má Sáu cho ăn, một củ khoai bạn bè sẻ nửa, một chuyến xe cho đi nhờ giữa chiều mưa lạnh... Những điều nhỏ bé ấy, hóa ra lại là những món quà lớn lao mà cuộc đời đã dành cho mình.

Bây giờ, mỗi khi tháng Mười trở về, nghe tiếng mưa rơi nặng hạt, nhìn gió thổi nghiêng những hàng cây, lòng tôi lại chùng xuống. Tôi như thấy lại bóng dáng đứa học trò năm nào trên chiếc xe đạp cũ, chật vật giữa dòng nước ngập ở ngã hai, dò dẫm qua con đường trơn trượt Ninh Thọ, vừa sợ ngã xuống mương, vừa cố gắng đạp cho kịp về nhà.

Thương quá một thời tuổi trẻ. Thương cái dáng người nhỏ bé giữa mưa giông, thương những ngày đói lạnh mà vẫn không bỏ cuộc, thương những người bạn nghèo đã cùng nhau đi qua một thời trong veo đến thế.

Nếu được quay lại, tôi vẫn muốn một lần sống lại những ngày ấy. Vẫn con đường Ninh Hòa – Hòn Khói, vẫn chiếc xe đạp cũ, vẫn những mùa mưa tháng Mười, vẫn má Sáu với những bữa cơm ấm lòng, vẫn ổ bánh mì và củ khoai chia nhau cùng bè bạn.

Bởi có những nhọc nhằn rồi sẽ qua, có những thiếu thốn rồi sẽ thành chuyện cũ, nhưng tình người của ngày ấy thì theo ta suốt cả cuộc đời.

Mưa tháng Mười lại về... Tôi đã đi qua biết bao con đường, đã trưởng thành và đi xa hơn rất nhiều, nhưng sâu thẳm trong lòng vẫn có một đứa học trò năm nào chưa từng rời khỏi con đường Ninh Hòa – Hòn Khói.

Cảm ơn những năm tháng cơ cực đã dạy tôi biết nghị lực. Cảm ơn má Sáu, cảm ơn những người bạn năm xưa, cảm ơn những tấm lòng đã từng cưu mang, sẻ chia với tôi.

Ngày ấy, chúng ta chẳng có gì nhiều ngoài một tuổi trẻ nghèo khó. Vậy mà sao bây giờ nhớ lại, thấy mình đã từng giàu có đến thế.

Có những cơn mưa đi qua rồi tạnh, có những con đường đi qua rồi quên, nhưng mùa mưa tháng Mười của tuổi học trò thì mãi mãi ở lại. Và có lẽ, trong suốt cuộc đời này, mỗi khi trời trở gió, lòng tôi vẫn sẽ nhớ về một thời lam lũ, nhớ những người thương, nhớ một miền tuổi trẻ mà dù có đi xa đến đâu, tôi cũng chẳng bao giờ tìm lại được lần thứ hai…

Sài Gòn nhớ Hòn Khói dã man con ngan nhan.

12.11.2026